فسفات و محیط‌زیست؛ از باطله و فسفوژیپس تا مدیریت آب

نوع کانسنگ و حجم باطله

سنگ فسفات ممکن است سیلیسی، کربناته، آهن‌دار یا رسی باشد. هر نوع کانسنگ مدار متفاوتی می‌خواهد و ماهیت باطله را تغییر می‌دهد.

شست‌وشو، طبقه‌بندی و فلوتاسیون می‌توانند مقدار زیادی باطله ریزدانه و آب فرآیندی تولید کنند.

باطله ریزدانه

باطله‌های رسی به‌آرامی ته‌نشین می‌شوند و آب زیادی نگه می‌دارند. طراحی نامناسب حوضچه، بازیافت آب و پایداری را دشوار می‌کند.

تیکنر، فلوکولانت، تقسیم‌بندی حوضچه و پایش پایداری، ابزارهای اصلی مدیریت باطله هستند.

فسفوژیپس چیست؟

در فرآیند تر تولید اسید فسفریک، سنگ فسفات با اسید واکنش می‌دهد و محصول جانبی غنی از سولفات کلسیم ایجاد می‌شود.

این ماده فسفوژیپس نام دارد. مصرف احتمالی آن در سیمان یا مصالح باید بر اساس آنالیز، ناخالصی‌ها و مقررات انجام شود.

مدیریت آب

آب فرآیندی ممکن است حاوی ذرات معلق، یون‌های محلول و باقی‌مانده مواد شیمیایی باشد.

جداسازی رواناب تمیز از آب آلوده و بازیافت حداکثری آب، هم مصرف منابع را کاهش می‌دهد و هم حجم حوضچه‌ها را کنترل می‌کند.

• آب باران تمیز
• رواناب محوطه عملیاتی
• آب برگشتی کارخانه
• نشت احتمالی حوضچه
• پایش آب زیرزمینی

گردوغبار و حمل

سنگ‌شکنی، خشک‌کردن، نوار نقاله و جاده‌های معدن منابع اصلی گردوغبار هستند.

پوشاندن نقاط انتقال، مه‌پاش، کنترل سرعت خودرو و تثبیت جاده‌ها انتشار ذرات را کاهش می‌دهد.

بازسازی معدن

خاک سطحی باید از ابتدای عملیات جداگانه نگهداری شود و شیب نهایی پله‌ها و مسیر آب از مرحله طراحی مشخص باشد.

بازسازی مرحله‌ای هزینه تعطیلی را کم می‌کند و امکان آزمایش روش‌های کاشت و تثبیت سطح را فراهم می‌سازد.

جمع‌بندی

مدیریت فسفات یعنی کنترل هم‌زمان ماده، آب و زمان. باطله و فسفوژیپس ممکن است دهه‌ها در سایت باقی بمانند.

مقاله ژیپس پیش‌نیاز مناسبی برای درک تفاوت گچ طبیعی و فسفوژیپس است.

سؤالات متداول

فسفوژیپس همان سنگ گچ طبیعی است؟

از نظر پایه شیمیایی شباهت دارد، اما منشأ فرآیندی و نوع ناخالصی‌های آن متفاوت است.

بزرگ‌ترین مشکل باطله فسفات چیست؟

ریزدانه‌بودن، نگهداری آب و نیاز به پایداری بلندمدت.

چگونه مصرف آب کاهش پیدا می‌کند؟

با تیکنر مناسب، بازیافت آب و جداسازی رواناب تمیز از آب فرآیندی.

مسیر مطالعه این مقاله

مطالب زیر بر اساس ارتباط مفهومی مرتب شده‌اند تا مطالعه را مرحله‌به‌مرحله ادامه دهید.

منبع مقاله

این مقاله با استفاده از کتاب Uses of Industrial Minerals, Rocks and Freshwater تدوین و بازنویسی تخصصی شده است.

نویسنده: Kaulir Kisor Chatterjee

ناشر: Nova Science Publishers

فصل: Chapter 34 – Phosphorus and its Minerals

صفحات: 313-330

مشاهده فایل PDF منبع